به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از روابط عمومی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، نوراله بیرانوند، معاون تامین سرمایه واقتصادحمل ونقل راه آهن نوشت: چین، یکی از بازیگران اصلی این تحول، خودروهای برقی، باتری‌های لیتیوم‌یونی و محصولات خورشیدی را «سه‌گانه جدید» می‌نامد؛ سه صنعتی که به نمادی از توان تازه تولید و صادرات این کشور تبدیل شده‌اند. اهمیت این سه‌گانه در پیوند میان اجزای آن است: گسترش برق خورشیدی، نیاز به ذخیره‌سازی را افزایش می‌دهد؛ پیشرفت باتری، کاربرد برق در حمل‌ونقل را تسهیل می‌کند؛ و توسعه حمل‌ونقل برقی، بازار بزرگ‌تری برای فناوری و سرمایه ایجاد می‌کند.
راه‌آهن ایران در این میان، فرصتی ویژه پیش رو دارد. گستره فعالیت آن، از کشش قطارهای باری و مسافری تا تأمین برق واگن‌ها، ایستگاه‌ها و دپوها، میدان متنوعی برای کاربرد فناوری فراهم می‌کند. راه‌آهن همچنین می‌تواند حمل‌کننده تجهیزات و محصولات صنایع جدید باشد و از توسعه این بازارها، فرصت درآمدی بسازد.
جهت‌گیری راه‌آهن در مواجهه با این تحول، بر شناخت به‌هنگام فناوری و تطبیق هدفمند آن با نیازهای بهره‌برداری استوار است. مسیر این تطبیق روشن است: بررسی کاربردهای جدید در تأمین کشش، ارتقای تأمین برق قطارهای مسافری و توسعه تولید خورشیدی و ذخیره‌سازی در تأسیسات ثابت؛ با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان، سازندگان داخلی و سرمایه‌گذاران.
در این مسیر، بیان دقیق بلوغ فناوری اهمیت دارد. کشش برقی متکی بر شبکه، سابقه‌ای طولانی در راه‌آهن جهان دارد؛ اما کاربرد تجاری گسترده باتری برای تأمین کشش سنگین و دوربرد، به‌ویژه در قطارهای باری، همچنان در مراحل آغازین گسترش قرار دارد. وزن و ظرفیت باتری، توان موردنیاز، زمان شارژ و هزینه چرخه عمر، عوامل تعیین‌کننده‌اند. در مقابل، قطارهای باتری‌دار در برخی خدمات منطقه‌ای وارد بهره‌برداری منظم شده‌اند.
لکوموتیوهای مانوری در دپوها و پایانه‌ها و برخی مسیرهای منتخب حومه‌ای می‌توانند در اولویت بررسی قرار گیرند. برنامه حرکت، بار، شیب مسیر، فرصت شارژ و شرایط محیطی باید مبنای انتخاب نمونه باشند. در خدمات حومه‌ای، مسیر مشخص و تکرار روزانه حرکت، امکان مطالعه دقیق مصرف انرژی را فراهم می‌کند. برای مسیرهای مناسب می‌توان کاربرد باتری یا سامانه‌های ترکیبی را آزمود و بر اساس عملکرد واقعی، درباره توسعه تصمیم گرفت.
پس از ناوگان، ایستگاه‌ها، دپوها و تعمیرگاه‌ها قرار دارند. پشت‌بام‌ها و اراضی مناسب می‌توانند برای تولید خورشیدی ارزیابی شوند و ذخیره‌سازها، متناسب با نیاز، در مدیریت مصرف و پشتیبانی تجهیزات حیاتی به کار روند. برق تولیدشده نیز با زیرساخت لازم می‌تواند بخشی از مصرف یا شارژ کاربردهای منتخب را تأمین کند. راه‌آهن با تعریف نیاز و فراهم کردن محیط آزمون، می‌تواند به تبدیل ایده به محصول و محصول به خدمت قابل‌اتکا کمک کند.
همکاری خارجی نیز باید به تقویت همین توانمندی‌ها منتهی شود، در کنار فناوری، سوخت صرفه‌جویی‌شده می‌تواند بخشی از پشتوانه بازگشت سرمایه باشد. ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت، از جمله بسترهای قانونی قابل بررسی برای حمایت از پروژه‌های واجد شرایط‌اند. سازوکارهای مبتنی بر صرفه‌جویی و گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی می‌توانند به بهبود بازده سرمایه‌گذاری و تقویت امکان تأمین مالی کمک کنند. با فراهم شدن این شرایط، بخشی از منفعت ملی کاهش مصرف سوخت می‌تواند به درآمد قابل پیش‌بینی پروژه تبدیل شود و بخشی از ریسک سرمایه‌گذار را کاهش دهد.
دولت و سیاست‌گذاران می‌توانند با حمایت از پایلوت‌های معتبر، تسهیل همکاری فناورانه و عملیاتی کردن ظرفیت‌های قانونی صرفه‌جویی، این مسیر را تقویت کنند. شرکت‌های دانش‌بنیان و سازندگان، توان تبدیل نیاز به محصول را دارند؛ سرمایه‌گذاران می‌توانند توسعه محصول و اجرای پروژه را پشتیبانی کنند؛ و راه‌آهن، میدان کاربرد و ارزیابی را فراهم می‌کند. رقابت بر سر انرژی آینده، از تصمیم‌های امروز آغاز می‌شود. برای راه‌آهن ایران، آغاز سنجیده از لکوموتیوهای مانوری، خدمات منتخب حومه‌ای و واگن‌های مولد برق، همراه با توسعه خورشیدی و ذخیره‌سازی در ایستگاه‌ها و دپوها، می‌تواند نیاز عملیاتی را به بازار نوآوری تبدیل کند.